ცენტრალურ საარჩევნო კომისიაში ამ დროისთვის პრეზიდენტობის მსურველი 14 კანდიდატია რეგისტრირებული, მათ შორის დავით უსუფაშვილი, დავით ბაქრაძე, შალვა ნათელაშვილი, კახა კუკავა. ჯერ არ დარეგისტრირებულა, მაგრამ საპრეზიდენტო მარათონში ჩართვის სურვილი უკვე გამოთქვა სალომე ზურაბიშვილმა. რაც შეეხება მმართველ პარტიას, მას საკუთარი კანდიდატი ამ არჩევნებში არ ჰყავს, მაგრამ არც ფავორიტის დასახელებას ჩქარობს. სალომე ზურაბიშვილი უპარტიო კანდიდატია, ამ დრომდე საქართველოს პარლამენტში მაჟორიტარის მანდატითაა წარდგენილი. მისი საპრეზიდენტო მარათონში ჩართვა საკმაოდ რეზონანსული გამოდგა. განსაკუთრებული ვნებათაღელვა ზურაბიშვილის მიერ 2008 წლის ომთან დაკავშირებულმა განცხადებამ, რომელიც პოლიტიკოსმა მოგვიანებით Facebook-ზე განმარტა. რას იტყვის ის დღეს საკუთარ განცხადებაზე, პრეზიდენტის როლზე, შიდა პოლიტიკურ პროცესებზე და ქვეყნის გამოწვევებზე, „ქრონიკის“ წამყვანის თეა სიჭინავას კითხვებს პრეზიდენტობის კანდიდატმა სალომე ზურაბიშვილმა უპასუხა.

ერთი კვირაა თქვენ საზოგადოებას ოფიციალურად აუწყეთ, რომ საპრეზიდენტო მარათონში ჩაერთეთ. საკმაოდ ხმაურიანიც გამოდგა თქვენი საპრეზიდენტო მარათონში ჩართვა და ამაზე ოდნავ მოგვიანებით აუცილებლად გკითხავთ, მანამდე ასეთი კითხვა მინდა დაგისვათ: თქვენ ხართ საქართველოს პარლამენტის წევრი, გაქვთ მაჟორიტარის მანდატი, ახალი კონსტიტუციით პრეზიდენტის უფლებამოსილება არ არის ისეთი ფართო, როგორსაც ჩვენ წინა წლების განმავლობაში ვიცნობდით, ამიტომ ლოგიკურია კითხვა – რატომ გადაწყვიტეთ საპრეზიდენტო მარათონში ჩართვა?

ჯერ ერთი, იმიტომ რომ, ამას წინ უსწრებს საერთოდ პარლამენტის მაჟორიტარ დეპუტატად არჩევნებში რატომ მივიღე მონაწილეობა, თავის დროზე რატომ შევქმენი პარტია, საერთოდ თავის დროზე როცა საქართველოში ვიყავი ელჩად, რატომ დავთანხმდი გავმხდარიყავი საგარეო საქმეთა მინისტრი და როცა მითხრეს, წაბრძანდით-ო, რატომ დავრჩი ქართულ პოლიტიკაში. ალბათ, ეს ყველაფერი ერთი და იგივე მიზეზთან მიდის. უფრო სწორად, ერთი და იგივე ჩემს მსოფლმხედველობასთან, რითიც მე დავიბადე, გავიზარდე, რომ თუ ამ ქვეყანას შეიძლება რამეში გამოადგე – უნდა გამოადგე. რაც მე უცხოეთში გამოცდილება მივიღე, რაც მერე ამ ქვეყანაში დავიწყე მოღვაწეობა, ჩავთვალე, რომ შეიძლება სწორედ ეს გამოცდილება ამ ქვეყანაში, რომელიც საბჭოთა მარწუხებიდან გამოდის ნელ-ნელა, უნდა ვთქვა, რომ უფრო ნელა, ვიდრე მე ვოცნებობდი ან ვფიქრობდი, აქ შეიძლება ეს ჩემი გამოცდილება საჭირო იყოს რაღაც ფორმით და რაღაც დოზით.

საპრეზიდენტო რანგში ეს უფრო შესაძლებელი იქნება, ასე ფიქრობთ?

ჯერ ერთი მე ისიც მინდა ვთქვა, რომ ის საერთო შეხედულება რაც არის, რომ დღევანდელი პრეზიდენტი კონსტიტუციით ბევრად ნაკლებად გავლენიანი იქნება, არა მგონია, სწორი იყოს. შეზღუდული აქვს თავისი სამართლებრივი უფლებები ბევრი მიმართულებით, მაგრამ ეს შეზღუდვა ეხება უშუალოდ პოლიტიკურ უფლებებს. ამ შემთხვევაში ბევრად უფრო გამიჯნულია, რა არის აღმასრულებელი ხელისუფლების უფლებები და ამაში ნაკლებად აქვს პრეზიდენტს საშუალება, რომ ჩაერიოს. რაც ნიშნავს, რომ ჩვენ აღარ გვექნება ის ერთგვარი დაპირისპირება, კონკურენცია, რაც არსებობდა ამ ბოლო პერიოდში ძალიან აშკარად და პრეზიდენტი გადის სხვა განზომილებაში, სადაც მას ეხება უფრო საგარეო საკითხები, წარდგენა ამ პოლიტიკის, მაგრამ ასევე საშინაო პოლიტიკაში შესაძლებელია მას ჰქონდეს გარკვეული გავლენა, თუკი ის უშუალოდ არ ერევა ქვეყნის ყოველდღიურ მმართველობაში, რაც არ არის მისი მისია. თუმცა მას ლეგიტიმურობა მაღალი აქვს, ის არჩეული იქნება.

ჩვენ ვიცით, რომ შემდეგ უკვე არჩევნები აღარ იქნება…

მე ვლაპარაკობ იმ პერიოდზე, რომელზედაც კანდიდატი ვარ.

ამ კონსტიტუციით, ასეთი ფორმატით პრეზიდენტის როლი თქვენთვის მისაღებია?

სრულიად მისაღებია და მე მგონი, ძალიან საინტერესო და ძალიან საჭიროა. არსებობს ძალიან ბევრი საზოგადოებრივი საკითხები, რომელიც რეალურად არავის არ ეხება უშუალოდ, იმიტომ რომ, ეს არ არის საკითხები, რომელიც გადაწყდება დღეს, ხვალ, იმით, რომ რომელიმე კანონი მიიღო ან რომელიმე გადაწყვეტილება, მაგრამ ეს არის არსებითი საკითხები ქვეყნის, რომელიც, როგორც აღვნიშნე, კიდევ გამოდის იმ პოსტსაბჭოთა სისტემიდან, რომელიც უცებ ჩაერთო ამ 21-ე საუკუნის გლობალურ მსოფლიოში, რომელსაც აქვს ძალიან ბევრი გამოწვევა, თუნდაც იმ რეგიონიდან, სადაც ვცხოვრობთ, თუნდაც ჩვენი მეზობლებიდან გამომდინარე. ასევე არის მორალური და საზოგადოებრივი საკითხები, რომელიც ყველას სხვადასხვა ფორმით აწუხებს ან სტკივა და რაშიდაც სწორედ პრეზიდენტი და კიდევ უფრო, ქალი პრეზიდენტი, მგონი, რომ ამას აქვს თავისი მნიშვნელობა, შეიძლება იყოს ერთგვარი დამაკავშირებელი მთავრობის, რომელიც ჩართულია უშუალოდ იმ საკითხებში, რომელიც ყოველდღიურია ან ჩართულია კრიზისებში, რომელიც მას უშუალოდ ეხება. უფრო გრძელვადიანი პერსპექტივა უნდა დავანახოთ ამ საზოგადოებას. დავანახოთ, რომ საქართველოს გააჩნია პერსპექტივა.

შიდა პოლიტიკურ პროცესებზე როგორ გავლენას იქონიებს პრეზიდენტი, არბიტრის როლის შესრულებას როგორ შეძლებს?

არ მგონია, რომ ის უნდა იყოს არბიტრი. ის უნდა იყოს ჩართული საზოგადოების პროცესებში და ამ საზოგადოებას დაეხმაროს გამოვიდეს იმ დღევანდელი დეპრესიიდან, რაც მგონია, ახასიათებს მთლიანად საზოგადოებას, გამოვიდეს იმ სიძულვილიდან, რომელსაც ვხედავთ ყოველდღიურად და მეც განვიცდი ამის შედეგებს. ეს ქვეყნისთვის დამანგრეველია. ჩვენ თუ ვლაპარაკობთ მტერზე და უნდა დავძლიოთ მტერი, მტერს ვერ დაძლევ, თუ შიგნით ხარ დაპირისპირებული და კონფრონტაციის რეჟიმში ყოველივე ქართველი ყოველივე ქართველთან. ჩემი აზრით, ეს არის ერთ-ერთი პირველი დანიშნულება პრეზიდენტის, რომ ჩვენ გადავიდეთ ამ მდგომარეობიდან, რომელიც არის ნამდვილი მემკვიდრეობა იმ საბჭოთა პერიოდისა. ამას ვხედავთ პრაქტიკულად ყველა პოსტსაბჭოთა ქვეყანაში.

დეტალებს მოგვიანებით დავუბრუნდებით…

ეს დეტალები სულაც არ არის, ეს არის მთავარი.

როგორ წარმოგიდგენიათ მაგალითად ის, რაზეც ახლა ისაუბრეთ, რომ გამოვიდეთ ამ დაპირისპირებისა და სიძულვილის მდგომარეობიდან, როდესაც არის რაღაც საკითხები, რომელზეც არსებობს კითხვები, თუნდაც თქვენთან მიმართებაში. მოდით, ჯერ იმ საკითხზე ვისაუბროთ, რაზეც ერთგვარი ვნებათაღელვა იყო თქვენი განცხადებიდან გამომდინარე აგვისტოს ომთან დაკავშირებით.

თითიდან გამოწოვილი. აბსურდია. ამიტომ ვამბობ, რომ უნდა გამოვიდეთ აქიდან.

რომელი ნაწილია უფრო აბსურდი? პირდაპირ გკითხავთ, თქვენმა განცხადებამ უკმაყოფილება გამოიწვია განსაკუთრებით ოპონენტების და ასევე საზოგადოების ერთი ნაწილის. ომი საქართველომ დაიწყო?

კიდევ გავიმეორებ, მაგრამ მგონი, უკვე აღარავის აინტერესებს – ომი საუკუნის წინ დაიწყო და ამის პირველი მსხვერპლი ვართ მე, ჩემი ოჯახი, ყველა ის ემიგრანტი და პირველ რიგში იუნკერები, რომელთა დაფაზე მე ვიზრუნე. ყველას დავიწყებული ჰქონდა, ამ ადამიანების სახელი და გვარები არსად არ იყო გამოქვეყნებული და არავის ჰქონდა საშუალება მისულიყო და პატივი მიეგო მათ წინაშე. მთელი ჩემი ცხოვრება გატარებული მაქვს ემიგრაციაში და თუ ვინმემ იცის ეს ისტორია, რუსეთმა რა გაუკეთა საქართველოს, მე-19 საუკუნიდან დაწყებული, რუსეთის მიერ ეკლესიების, ჩვენი ფრესკების გადათეთრებით, ყველა ამაში ვართ ჩაფლული…

სწორედ ამ მოცემულობის გამო შეიძლება უფრო გაუგებარი იყო თქვენი განცხადება?

არა, გაუგებარი არაფერი არ იყო. გააჩნია, როგორ ვითვლით, ეს ომი დაწყებულია ან 1783 წლიდან, ან 1801 წლიდან, ან 1921 წლიდან, მაგრამ ეს არის რუსეთის იმპერიალიზმის საუკუნოვანი ომი საქართველოს დამოუკიდებლობის წინააღმდეგ. ჩვენ დამოუკიდებელი საქართველოს დროშას ვატარებდით ემიგრაციაში, როცა აქ, პირობებიდან გამომდინარე, არავინ იცოდა რა იყო სამფეროვანი დროშა და რას ნიშნავდა ამ დროშის დაცვა და ამ ქვეყნის დამოუკიდებლობის არსის დაცვა უცხოეთში, როცა სტალინის ტოტარიტარული იმპერია ყველას უკვდავი ეგონა და ამბობდნენ, რომ ამას არაფერი არ შეცვლიდა. ამ აზრთან არშეგუება იყო ის, რისთვისაც ჩვენ ვცხოვრობდით. ამიტომ აბსურდია ეს ყველაფერი. ომი რომ რუსეთმა დაიწყო, ფაქტია და თუ ეს ამ ქვეყანაში ვინმემ არ იცის, ეს პრობლემაა.

რა მოხდა 2008 წელს, ეს უნდა ვკითხოთ ყველა პრეზიდენტს, იმიტომ რომ, ჩვენთვის არსებითი კითხვაა. ეს საფრთხე ჩვენს წინაა. ჩვენ ვხედავთ რა ხდება ამ რეგიონში და მსოფლიოში და როგორი მმართველობაა დღეს რუსეთში. ანუ იმის ფიქრი, რომ ეს საფრთხე ხვალ შეიძლება არ განმეორდეს, ეს აბსურდია. მე ვამბობ, რომ პრეზიდენტის მოვალეობაა, ამ ქვეყანას ააცილოს ასეთი საფრთხე, რათა ახალი ტერიტორიები არ დაიკარგოს და რაც შესაძლებელია ყველაფერი იღონოს თავის პარტნიორებთან ერთად, და არა პარტნიორების რჩევის წინააღმდეგ, რომ ეს არ მოხდეს.

თქვენ თვითონვე განაცხადეთ, რომ რუსეთი ყველანაირ შესაძლებლობას ქმნიდა იმისთვის, რომ ეს მდგომარეობა შექმნილიყო…

ამას ვამბობ. და შეიძლება კიდევ შექმნას.

და თქვენ ფიქრობთ, რომ ამ მდგომარეობაში მაინც იყო შესაძლებლობა ამ ყველაფრის თავიდან აცილება?

დიახ, ამას გვეუბნებოდნენ ამერიკელი პარტნიორები, ამას გვეუბნებოდნენ ევროპელები და ამისთვის გვეხმარებოდნენ კიდეც ჩვენი პარტნიორები. არაერთი გაფრთხილება იყო, რომლის მოწმე მეც ვიყავი, იმიტომ რომ, იმ დროს ოპოზიციაში ვიყავი და გვხვდებოდნენ ჩვენი უცხოელი პარტნიორები. ვხედავ, რომ ჩვენი მთელი გადაცემა ამას შეეხება.

არა, არ იქნება მთელი გადაცემა ამაზე…

მინდა ერთი რამე გაგახსენოთ, რომ თუნდაც იმ დროს, როცა მე ვმუშაობდი რუსული ბაზების გაყვანაზე, რაც ავიწყდება, ვინც დღეს აბსურდულად რაღაცებს მაბრალებს, ერთის მხრივ მეცინება, მაგრამ, საცოდაობაა, რომ ამ ქვეყანაში ამაზე კიდევ გვჭირდება საუბარი, იმ დროს, რუსეთთან მოლაპარაკებების პერიოდში, შეხვედრამდე და შეხვედრის შემდეგ ვცდილობდი შევხვედროდი ამერიკელ პარტნიორებს და ევროკავშირის იმ დროინდელ თავმჯდომარე ქვეყანას, რადგან ჩვენ, როგორც პატარა ქვეყანას, ამ ურთულეს რეგიონში, არ გვაქვს უფლება, არ ვიყოთ სრულ თანხვედრაში სტრატეგიულ თუ არასტრატეგიულ, ჩვენს უახლოეს პარტნიორებთან. ეს იყო შემთხვევა, როცა ჩვენ დავრჩით მარტო, ჩვენი ტერიტორიების ფასად დავრჩით მარტო.

მოდით, რეალობას დავუბრუნდეთ. თქვენ განცხადებაში ასეთი ფრაზა იყო…

ნუ დავუბრუნდებით განცხადებას გაუთავებლად, ეს არის „რუსთავი 2“-ის და მას დაუტოვეთ განცხადებები.

არა, თქვენს განცხადებას მოვიყვან ამ შემთხვევაში. „მე ყოველთვის ვამბობდი, რომ ომი დაიწყო საუკუნის წინ რუსეთმა, ჩვენ იმ დროს(2008 წელს) ჩავერთეთ რუსეთის პროვოკაციაში და წავედით ამ საომარ ვითარებაში, საქართველომ დაიწყო ეს ნაწილი საომარი ვითარების“, – ეს არის თქვენი ფრაზა. იმ შემთხვევაში, თუ თქვენ პრეზიდენტი გახდით, ხომ უშვებთ თეორიულ ალბათობას, რომ შესაძლოა მოგიწიოთ დიალოგის წარმართვა პუტინთან თუ არა იგივე ლავროვთან. როგორ ფიქრობთ, თქვენი ეს განცხადება არ გახდება მოლაპარაკების დროს გარკვეული პრობლემა თქვენთვის?

რა? რომ რუსეთი არის… მე როგორ დავიწყე ლავროვთან სამხედრო ბაზებზე მოლაპარაკება, გაინტერესებთ?!

გაგვახსენეთ, კი ბატონო. ჩვენ გვახსოვს, თქვენი ის ფრაზაც გვახსოვს, რომ ეშმაკი დეტალებშია…

არა, არ გახსოვთ. ეს იყო ერთი-ერთზე და საუბარი ხან ინგლისურად მიმდინარეობა, ხან – ქართულად. ლავროვმა საუბარი დაიწყო კითხვით: თქვენ რისთვის გინდათ ამ მოლაპარაკების დაწყება – რადგანაც მე შევდიოდი ახლად განახლებულ მოლაპარაკებებში – თქვენ გინდათ რუსეთს მიაყენოთ შეურაცხყოფა და უთხრათ, რომ გაეთრიოს მისი სამხედრო ბაზები, ეს არის საქართველოს მიზანი ამ მოლაპარაკებებში, რათა მსოფლიოს აჩვენოთ, რომ შეურაცხყოფას აყენებთ ყოფილ… მე ვუპასუხე, რომ არა, ჩვენ არავის შეურაცხყოფა არ გვაინტერესებს, გვინდა რაც არის ქვეყნის ინტერესებში, რომ ჩვენ ნამდვილად დამოუკიდებლები, ბოლომდე დამოუკიდებლები ვიყოთ და არ არსებობს დამოუკიდებელი ქვეყანა, რომელსაც სხვა ქვეყნის სამხედრო ბაზები აქვს თავის ტერიტორიაზე, ეს არის და ეს. მე ვუთხარი, რომ მეც მაქვს შეკითხვა – თუ ვიწყებთ საუბარს და გვინდა ვიყოთ ღია, თქვენ როგორ აპირებთ? საქართველოს ისტორიას თქვენთან ურთიერთობაში ერთი გამოცდილება აქვს, რომ თქვენთან ხელს ვაწერთ ხელშეკრულებებზე და თქვენ არასოდეს ასრულებთ, ამ შემთხვევაში, თუ რაიმე შედეგს მივაღწიეთ ამ ხელშეკრულებაში, აპირებთ, რომ შეასრულოთ? ეს იყო საწყისი, რომელმაც საშუალება მოგვცა გადავსულიყავით დეტალებზე.

ახლა რა პერსპექტივას ხედავთ?

დღეს პერსპექტივა არის ნული. რუსეთი არის არა მხოლოდ ის, რაც იყო იმ დროს, როცა ვსაუბრობდით და არა მხოლოდ მე, არამედ პირველ რიგში სააკაშვილს ჰქონდა დაწყებული და ძალიან ბევრი მოლაპარაკება მიმდინარეობდა. იმის მერე და იმის გამო რომ ჩვენ ვერ ავაცილეთ ეს ტრაგედია იმ დროს, როცა ყველაფერი უნდა გვეღონა ამერიკელებთან ერთად, რომ ეს არ მომხდარიყო, იმის შემდეგ უკვე უშუალოდ ოკუპანტია. ჩემს დროს, როცა საგარეო საქმეთა მინისტრი ვიყავი, მე გამოვიგონე ტერმინი – მცოცავი ანექსია, რომელიც იყო მდგომარეობა. იმ დროს იყო სამშვიდობო ძალები და სამართლებრივად რუსეთი არ იყო ოკუპანტი იმ ფორმით, როგორც ომის შემდეგ გახდა. როცა ნიღაბი მოიხსნა და უშუალოდ ოკუპანტი გახდა. ეს ყოველდღიურად ძლიერდება. ამიტომ დღევანდელი პერსპექტივა არის ბევრად რთული, ვიდრე ის, რაც იყო მაშინ, ბევრად მეტად გვჭირდება ჩვენი პარტნიორები. ამ მხრივ საკმაოდ რთული სიტუაციაა. ჩვენ ვუყურებთ იმას, რომ დონალდ ტრამპი და პუტინი რაღაცაში კონფრონტაციაში არიან, მაგრამ როგორც ჩანს, ზოგ საკითხებში უკვე დაიწყეს ერთგვარი დიალოგი. ჩვენი აუცილებლობა იქნება, ზუსტად ვიცოდეთ, რა ხდება და ამაში ვიყოთ თუ არა ჩართული, რაც ცოტა მაღალი ჟღერადობისაა, ყოველ შემთხვევაში უნდა ვიყოთ საქმის კურსში რაღაც ფორმით, რომ ჩვენ უცებ არ აღმოვჩნდეთ ახალ ვითარებაში. ძალიან საინტერესო პერიოდი იხსნება, მაგრამ დღევანდელ დღეს ჩვენი უშუალო დიალოგის პერსპექტივა არ არსებობს, გრძელვადიანად კი ეს დამოკიდებული იქნება კიდევ ერთხელ ჩვენს პარტნიორებზე, როგორ განვითარდება ევროპის, ამერიკის და რუსეთის ურთიერთობები. ერთი რამ უნდა ითქვას, ჩვენ არ გვაქვს სამხედრო ინსტრუმენტი იმისთვის, რომ რუსეთთან რაიმე ურთიერთობა იარაღით დავალაგოთ, ძალთა შეფარდებიდან გამომდინარე და ჩვენი სიტუაციიდან გამომდინარე. მსოფლიოში და ისტორიაში არსებობს ან სამხედრო გზა, ან დიპლომატიური გზა. ამიტომ დიპლომატიურ გზაზე საბოლოოდ უარს ვერ ვიტყვით. როდის და როგორ გახდება შესაძლებელი დიპლომატიური გზის გამოყენება, ეს დამოკიდებულია არა მხოლოდ საქართველოზე. არამედ ჩვენი და ჩვენი პარტნიორების ერთობლივ გადაწყვეტილებაზე.

გარდა საერთაშორისო მოცემულობისა, კიდევ რა წინაპირობა შეიძლება არსებობდეს, რომ დაიწყოს ჩვენსა და რუსეთს შორის დიპლომატიური ურთიერთობა?

ამას ვამბობ, რომ ეს იქნება მთლიანად ჩვენს პარტნიორებთან შესათანხმებელი, რომ ჩვენ არ დავრჩეთ უცებ სადმე გარეთ, ისინი უნდა იყვნენ ჩვენს გვერდზე.

სხვა საკითხებსაც უნდა შევეხოთ. თქვენ განაცხადეთ, რომ მხოლოდ ამ თემაზე არ მოგვიწიოს საუბარი-ო. თქვენ ოპოზიციის ერთი ნაწილის მიმართ საკმაოდ ხისტი დამოკიდებულებით გამოირჩევით.

ვის მიმართ?

მაგალითად, „ნაციონალური მოძრაობის“ მისამართით.

ძალიან მიხარია.

არაერთხელ გითქვამთ, რომ დამნაშავეები არიან მათი მაღალჩინოსნები და მათი წარმომადგენლები კი პარლამენტში არიან.

არასოდეს მითქვამს ზოგადად. მე ამით სხვა ბევრი პარტიისგან განვსხვავდები. მე ვამბობ, რომ ქვეყნისთვის ძალიან მძიმეა, როცა არ ვიცით, ვინ იყო დამნაშავე და ვინ – არ იყო.

თუმცა ხისტი განცხადებებით გამოირჩევით, ამაში დამეთანხმებით, მაგრამ საპრეზიდენტო რანგში თქვენ არბიტრი უნდა იყოთ, ხომ?

არბიტრი კი არ უნდა იყო, არამედ გამაერთიანებელი, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ გამაერთიანებელი უნდა იყო დამნაშავეებთან ან კრიმინალებთან. სად გვინახავს ეს? მოგისმენიათ გერმანელებისგან, რომ მაინცდამაინც ნაცისტებთან უნდა იყო გამაერთიანებელი? მე „ნაციონალურ მოძრაობაში“ და ეგრეთ წოდებულ „ევროპულ საქართველოში“ ძალიან ბევრს ვიცნობ, რომლებიც არაფერში არ არიან დამნაშავეები, თუ არა მათი პოლიტიკური შეხედულებები, რაც არის მათი სრული უფლება და მათთან ურთიერთობა არ მიჭირს. ახლა ერთად ვიყავით საგამოძიებო კომისიაში და ურთიერთობა არ გამიჭირდა. თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ უცებ გადადიხარ მეგობრობაზე. მეორე საკითხია ის, რომ ეს ამ ქვეყანას აწვება არა მხოლოდ ბოლო პერიოდის ისტორიიდან, მთელი ჩვენი ახლო წარსული არის გამოუძიებელი, დაუმთავრებელი, არ ვიცით ვინ იყო დამნაშავე, რაზე იყო დანაშაული. ეს ასევე ვრცელდება ეკონომიკურ საკითხებზე. არც ერთი საქმე არ არის ბოლომდე გამოძიებული და არ ვიცით სად ვიყავით, არ ვიცით ზუსტად, სად ვართ და ამიტომ არის ძალიან ძნელი, რომ ეს ქვეყანა გამოვიდეს ამ პოსტსაბჭოთა სიტუაციიდან, სადაც ყველაფერი იწყება და მთავრდება შავი პიარით, ჭორებით, დაპირისპირებით. აქიდან უნდა გამოვიდეთ.

თუმცა ყოფილი მაღალჩინოსნების ნაწილი პასუხისგებაში უკვე მიცემულია.

პასუხისგებაში მიცემული არ ნიშნავს, რომ ჩვენ ვიცით მთელი სურათი. სურათი უნდა ვიცოდეთ. მე სულ არ ვარ მომხრე, რომ მაინცდამაინც ციხეში დალპეს ვინმე და ვიყოთ ძალიან მკაცრი. შეიძლება, თუნდაც პატრიარქმა შეიწყალოს ვინმე. მთავარია, ისტორიულად ვიცოდეთ, რა მოგვივიდა. ამაზე არ ვმუშაობთ და როგორც კი ამაზე იწყებს რამე მუშაობას, მოდის ტალღა, რომელიც აჩერებს ამ ყველაფერს. სიმართლე არ გვიყვარს. რატომ არ გვიყვარს, არ ვიცი. სიმართლე ზოგჯერ რთულია, მაგრამ არც ერთი ერი არ დამდგარა გაძლიერების გზაზე, თუ თავის ისტორიას თვალებში არ შეხედა.

თქვენ ამბობთ, რომ იმ ადამიანებთან, რომლებთანაც უშუალოდ კონტაქტი მოგიწევთ, საპარლამენტო ცხოვრებიდან გამომდინარე, მომრიგებლის როლის შესრულება თქვენთვის პრობლემას არ წარმოადგენს?

მე არ ვიქნები და ჩემი როლი არ არის, რომ პარტიების მომრიგებელი ვიყო. ეს არის პოლიტიკური ცხოვრება, რომელშიც არსებობს პარლამენტი, არსებობს დაპირისპირება, ზოგ საკითხებზე არსებობს თანხმობა. პრეზიდენტი არ უნდა იყოს ჩართული ამ პოლიტიკურ პარტიულ თამაშებში. მე უნდა ვიყო მომრიგებელი მოქალაქეების, ადამიანების საკითხებზე, თემატურად, უნდა მოვნახოთ ის თემები, რომელიც გააერთიანებს ამ ქვეყანას და ამ საზოგადოებას. ძალიან მძიმე სურათია, თუ გადიხართ გარეთ, შემდეგ შემოდიხართ საქართველოში, როგორი დაძაბულია საზოგადოება ნებისმიერ თემაზე. შეიძლება თქვათ „თეთრი“ და მოდის უთუოდ „შავი“. ეს არის ძალიან რთული. ახალგაზრდებისთვის არის რთული. რომ გადიან ქვეყნიდან, მხოლოდ იმიტომ კი არ გადიან, რომ აქ ეკონომიურად მძიმე სიტუაციაა და დასაქმების პრობლემაა, ასევე გადიან, იმიტომ რომ, ძალიან მძიმე ფონია. როცა ახალგაზრდა სხვა ქვეყანაში ჩადის, ხედავს, რომ შეიძლება იქ ეკონომიკური კრიზისი და სიდუხჭირე ასევე იყოს, მაგრამ ეს მძიმე ფონი არ არის. კიდევ ერთხელ ვამბობ, ეს არ არის მხოლოდ საქართველოს საკითხი, ეს არის საბჭოთა კავშირის მემკვიდრეობა და იმ პროცესების, რაც ქვეყანამ გაიარა, მაგრამ ეს უნდა დავინახოთ, ვიცოდეთ, გავაანალიზოთ იმისთვის, რომ აქიდან გამოვიდეთ.

ჩემი შედეგი კითხვა იყო, რომ ტერიტორიული მთლიანობის გარდა კიდევ რა გამოწვევები არსებობს ქვეყნის წინაშე და თქვენ ახლა ეს გამოწვევები ჩამოთვალეთ კიდევაც: სიღარიბე, ეკონომიკური მდგომარეობა. არის თუ არა გამოწვევა მართლმსაჯულებასთან არსებული საკითხები, ან კიდევ რამე სხვა, რასაც გამოწვევად დაასახელებდით?

მაგალითად, ჩემი აქამდე აქტიურობის დიდი ნაწილი იყო უცხოეთში მყოფი ემიგრანტების მოქალაქეობის საკითხები და ამ კუთხით კიდევ ძალიან ბევრია გასაკეთებელი, იმიტომ რომ, ამ ქვეყნისთვის ემიგრაცია გახდა ასევე დიდი გამოწვევაა. ჩვენ ვართ ქვეყანა, რომელსაც პრაქტიკულად ემიგრაცია არ ჰყავდა და ძალიან უცბათ გადავედით ახალ მდგომარეობაში და ვართ საკმაოდ მასობრივი ემიგრაციის ქვეყანა. ამას უნდა მოვლა, არა მხოლოდ მოქალაქეობის საკითხია ეს, რომელიც გადაწყდა და რომელზეც ძალიან ვწუხვარ, რომ მეტი ოპოზიციური პარტია არ იყო ჩართული, იმიტომ რომ, ეს არის ეროვნული საკითხი და არა რომელიმე პარტიის თუ რომელიმე ადამიანის საკითხი. მეორე გამოწვევა მოდის ახლა, ჩვენ ახლა ვხდებით იმიგრაციის ქვეყანა. ამის მიმართ არის ძალან სერიოზული წუხილი საზოგადოებაში, რომელსაც თქვენც შეხვდებოდით და მოისმენდით, რომ შემოდიან, ჩვენი ადგილი სად არის, მიწებს ყიდულობენ და რა ვქნათ…

ეს პრობლემაა თუ უფრო საფრთხილო საკითხია?

ორივეა. თუ არის საკითხი, რომელიც საზოგადოებისთვის წუხილია, არ შეიძლება ეს ხელისუფლებისთვის არ იყოს პრობლემად გაგებული. ეს არის ერთ-ერთი პრობლემა ამ ქვეყანაში, რომ ჩვენ ნაკლებად ვესაუბრებით საზოგადოებას და მე ვთვლი, რომ პრეზიდენტის, ქალი პრეზიდენტის ძალიან დიდი მოვალეობაა ეს – უნდა გავიგოთ, რა სტკივათ და უნდა ვუპასუხოთ. იმით კი არა, რომ გადავიდეთ ექსტრემალურ და რადიკალურ ზომებზე, მაგრამ თუ არაფერს ვიზამთ, თუ არ მოვისმენთ, თუ არ ვეტყვით მოქალაქეებს, რომ გაგიგებთ და რაღაც ფორმით მოვნახავ საშუალებას, რომ ეს პრობლემა ცოტა შევამსუბუქო, რაღაცნაირად მოვუარო ამ პრობლემას, მაშინ ჩვენ მომავალში შეიძლება აღმოვჩნდეთ იმავე სიტუაციაში, როგორშიც არის აღმოსავლეთ ევროპის ზოგიერთი ქვეყანა, რომლებიც გადადიან პოპულისტური და რადიკალური პარტიების მხარეზე, იმიტომ რომ, იმათ აქვთ ადვილი პასუხები ყველა იმ საკითხზე, რომელიც საზოგადოებას აწუხებს. ამაზე ძალიან აქტიურად მუშაობს რუსეთის პროპაგანდა, არა მხოლოდ აღმოსავლეთ ევროპაში, არამედ დასავლეთ ევროპაში და ამერიკაში, როგორც ვნახეთ. ერთ-ერთი საკითხი, რომელსაც უნდა მივხედოთ და მე ვაპირებ, რომ ძალიან სერიოზულად ჩავერთო ასევე არასამთავრობო საზოგადოებასთან ერთად და სხვადსხვა პოლიტიკურ პარტიებთან ერთად, ეს მთელი Fake News და ასევე რასაც მსოფლიოში ჰქვია Soft Power, რომელსაც აქტიურად ებრძვიან, მაგრამ იმათაც უჭირთ, ამერიკასაც, ევროპასაც. ჩვენთან ჯერ ამ საკითხზე სერიოზული ზრუნვა არ დაწყებულა და ამ დროს ვართ აქვე, პატარა ქვეყანა რუსეთის გვერდით. დღეს ალბათ ბევრად უფრო დიდი საფრთხეა ამ ტიპის საფრთხე ჩვენს საზოგადოებაზე, ვიდრე უშუალოდ სამხედრო საფრთხე დღევანდელ დღეს.

რამდენიმე პრიორიტეტი უკვე გავიგეთ, იმ შემთხვევაში თუ თქვენ გაიმარჯვეთ საპრეზიდენტო არჩევნებში…

„თუ“ არ მიყვარს.

დარწმუნებული ხართ თქვენს გამარჯვებაში?

უნდა იყო დარწმუნებული, როცა ასეთ შეჯიბრში შედიხარ.

რა გაძლევთ ამის ოპტიმიზმს? „ქართულ ოცნებას“ ჯერ არ უთქვამს, ვის დაუჭერს მხარს ამ საპრეზიდენტო არჩევნებში. თქვენ თუ გაქვთ მოლოდინი, რომ მმართველი ძალა თქვენს კანდიდატურას დაუჭერს მხარს და რას ნიშნავს თქვენთვის ეს მხარდაჭერა?

მე არ მაქვს მოლოდინი, მაქვს იმედი, მაგრამ ეს არ არის ჩემი ოპტიმიზმის და ჩემი განწყობის პირველი საფუძველი. მე ასეთი ვარ. ასეთი რომ არ ვყოფილიყავი, აქ არ ვიქნებოდი ნამდვილად. მე ვთვლი, რომ არის რაღაცები, რაზეც უარის თქმა არ შეიძლება. როცა პირად ცხოვრებაში მოდის რაღაც მომენტი, როცა არჩევანი უნდა გააკეთო. მე ასე ვიგრძენი, რომ ეს არჩევანი ჩემსკენ მოვიდა და დღეს აქ ვარ. პრეზიდენტის არჩევანი იქნება საყოველთაო არჩევნებით, მისი ფუნქციები დღეს ბევრად უფრო ახლოს არის იმასთან, რაც მე ვარ, რა გამოცდილებაც მაქვს, რაც გამივლია ცხოვრებაში, ამიტომ მე ვთვლი, რომ ეს გამოწვევა ჩემთან მოვიდა და მე უარს ვერ ვიტყვი. ამიტომ ამ მომენტში ძალიან ოპტიმისტი ვარ.

„ქართული ოცნების“ მხარდაჭერა თუ არის თქვენთვის მნიშვნელოვანი?

ცხადია. მე მარტო ვარ, მართლა დამოუკიდებელი ვარ, ჩემი პარტია აღარ არსებობს უკვე რამდენიმე წელია აქტიურ ფორმატში და მე თვითონ აღარ ვარ ამ პარტიის აქტიური მეთაური, იმიტომ რომ, მე ამ წლების განმავლობაში ვნახე, რომ ძალიან ძნელია რესურსების გარეშე პარტიის შექმნა და ამ პარტიის ბოლომდე ამოქმედება, თუნდაც ადგილობრივ არჩევნებში. ეს ყველაფერი გავიარე. გავიარე ქუჩა, გავიარე დგომა და დღეს მივედი იმ აზრამდე, რომ როცა ახალი კონსტიტუციით იწყება ახალი არჩევნები პრეზიდენტის, საქართველოსთვის მნიშვნელოვანი, რომ პრეზიდენტი სწორედ არაპარტიული, დამოუკიდებელი იყოს. დამოუკიდებლობა არ ნიშნავს, რომ შენ არავინ და არავის მხარდაჭერა არ გჭირდება. ეს ყველამ ვიცით ცხოვრებიდან, ვიცით მსოფლიოში. საქართველოს დამოუკიდებლობა, როგორც სახელმწიფოსი, არ არსებობს თუ არ ვართ დამოკიდებული ამერიკის მხარდაჭერაზე, ევროპის მხარდაჭერაზე, ეს ხომ ყველამ ვიცით. მარტო ვერც საქართველო იქნება და ვერც მე ვიქნები, მაგრამ ბრძოლაში მაინც ბოლომდე გავალ. რომც არ მქონდეს მხარდაჭერა, მაინც ბოლომდე წავალ.

გასაგებია, თქვენ განაცხადი უკვე გააკეთეთ.

არა, ხომ შეიძლება რაღაც მომენტში ვიღაც გაჩერდეს, როცა ხედავს, რომ შანსები არ აქვს თუ – აქვს. მე აქ არ ვარ არც სავარძლისთვის, არც კარიერისთვის, ეს ყველაფერი გავლილი მაქვს და ძალიან ბევრი რამე მაქვს ამ ცხოვრებაში ნანახი. ახლა მინდა, რომ ამ ქვეყანას გამოვადგე იქ, სადაც ვხედავ, ძალიან ბევრია გასაკეთებელი.

2012 წელს თქვენ შეხვედრა გქონდათ ბიძინა ივანიშვილთან და მაშინ თქვით, რომ მისი მხარდამჭერი ხართ. ახლაც მის მხარდამჭერად რჩებით, თუ არა? მაინტერესებს, ვიდრე საპრეზიდენტო მარათონში ჩაერთვებოდით, შეხვედრა-საუბარი თუ გქონდათ ყოფილ პრემიერთან?

არა, ასეთი კონსულტაციები ნამდვილად არ ყოფილა. მე ვუჭერდი მხარს და დღესაც ვუჭერ. იმიტომ რომ, ვთვლი, რომ ის გარდატეხა, რაც მოხდა საქართველოს პოლიტიკაში, არ მოხდებოდა და ამის მაგალითი მე ვარ – ვიბრძოლეთ ბოლომდე, რაც შეიძლებოდა რომ გამოვსულიყავით იმ რეჟიმიდან, რომელიც ნელ-ნელა ძირავდა საქართველოს, მაგრამ ჩვენ, ის ოპოზიციური ძალები, ვინც იმ დროს იბრძოდნენ, ვერ შევძელით. ამის აღიარება არ მიჭირს და ეს ძალიან ნათელია. რომ არა ბიძინა ივანიშვილის გამოჩენა, არ ვიცით როგორ ვიქნებოდით, სად ვიქნებოდით, რა სიტუაციაში. უფრო სწორად, ვიცით, იქნებოდა გაგრძელება და კიდევ უფრო დამძიმება იმის, რაც ამ ქვეყანაში არსებობდა. ამის დავიწყება არ შეიძლება, ასევე არ შეიძლება დავიწყება იმის, რომ ის ნაწილები, რასაც პირადად მე ვაფასებდი სააკაშვილის რეჟიმში, ანუ პოლიციის გაძლიერება, ჯარის შექმნა-გაძლიერება, ეს ყველაფერი თურმე, მერე გავიგე, იმ დროს არ ვიცოდი, დიდწილად ბიძინა ივანიშვილის დაფინანსებული ყოფილა. ძალიან მიკვირს დღევანდელი „ნაციონალური მოძრაობის“, ესოდენ სიძულვილი რომ აქვთ. ეს სიძულვილი არის ნაწილი ჩვენი მძიმე დაავადების და ეს დაავადება ყველამ ერთად უნდა ვიმკურნალოთ.

დასასრულისკენ მივდივართ და კიდევ ორი კითხვა მინდა დაგისვათ. „ქართულ ოცნებასა“ და გიორგი მარგველაშვილს შორის დაპირისპირების ერთ-ერთი პირველი საკითხი პრეზიდენტის სასახლე იყო და თქვენ ამასთან დაკავშირებით მაშინ პრეზიდენტ მარგველაშვილის პოზიცია დაიჭირეთ.

არა. არასწორია თქვენი ინფორმაცია.

აბა რა პოზიცია დაიჭირეთ? მახსოვს, რომ სოციალურ ქსელში დაწერეთ. ანუ, არ ეთანხმებოდით მარგველაშვილის გადაწყვეტილებას, როცა შევიდა პრეზიდენტის სასახლეში?

ძალიან კარგად მახსოვს რა დავწერე. მე ვთქვი, რომ არასწორი იყო, რომ გადათქვა თავისი პირველადი ხმამაღალი განცხადება. აღარ მახსოვს რა თქვა, რომ მე არასდროს არ შევალ-ო. და მეორე რამ ვთქვი, რომ სწორი იყო ის, რომ ეს სასახლე, რომელიც სხვათა შორის აშენებულია ამერიკელების ძალიან დიდ თანხებით, რომელიც იმ დროს საქართველო მოსახლეობისთვის უნდა ყოფილიყო, არ შეიძლება არასახელმწიფო ფუნქციის იყოს. იმ დროს ტრიალებდა თემები, რომ ეს სასახლე უნდა გადაიქცეს ბავშვების თუ სხვა ფუნქციის შენობად. ეს არის სახელმწიფო ფუნქციის შენობა და დღესაც ვარ ამ პოზიციაზე. მე ორბელიანების სასახლე ძალიან მომწონს და ძალიან შესატყვისია ახალი პრეზიდენტის ფუნქციების. ის სასახლე, რომელიც არსებობს, გვინდა, არ გვინდა, მოგვწონს თუ არ მოგვწონს, და ჩემზე ნაკლებად ვის არ მოსწონს, არ ვიცი, მაგრამ ეს არის უკვე სახელმწიფოს სიმბოლო. ამიტომ იქ უნდა შევიდეს ან პრემიერი, ან საგარეო საქმეთა მინისტრი, ან გახდეს უცხოელებთან საერთო მიღების ადგილი. ეს უკვე მთავრობის მიერ არის გადასაწყვეტი. ეს ჩემი საქმე არ არის.

ანუ, თქვენთვის პრინციპულად მნიშვნელოვანი არ არის, პრეზიდენტი იქნება თუ არა იმ სასახლეში?

პრეზიდენტი იქ აღარ უნდა იყოს. პრეზიდენტი უნდა იყოს ისეთ ადგილას, რომელიც უხდება თავის ფუნქციებს და ქალს და ორბელიანის სასახლე ბევრად უხდება. ამ შემთხვევაში მე მინდა ვიყო სხვა ტიპის პრეზიდენტი, რომელიც ამ ქვეყანას არ ჰყოლია. მე ჩემს სახლში ვიცხოვრებ და არა სხვაგან. სახლიდან ფეხით ვივლი, ისე, როგორც დავდივარ დღეს. ამაში არავინ შემცვლის, იმიტომ რომ, ბაზარში ჩემი საყიდლები მე უნდა ვიყიდო, უნდა წავიდე და შევხვდე ხალხს. შეიძლება ისეთი ხალხი შეგხვდეს, რომლის მოთხოვნას, რომლის წუხილს ვერაფერს ვერ უზამ და პრეზიდენტი ბევრ რამეზე ვერ უპასუხებს, მაგრამ მოსმენა, საუბარი, დიალოგი და ახსნა რაღაცების, ეს არის ის, რაც მართლაც სჭირდება ამ ქვეყანას და ამისთვის ვარ ძალიან მზად.

comments
snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflakeWordpress balloons powered by nksnow